در دههی ۱۹۸۰ میلادی، در اوج زندگی شهری و پیشرفتهای اقتصادی و تکنولوژی ژاپن، مردم رفته رفته حس کم بودن چیزی را در زندگی خود احساس کردند. حس بیگانگی، حس دوری از خانه، در این دوران بود که مفهوم «شینرین یوکو» (در ژاپنی 森林浴) به معنی حمام جنگل رواج یافت. مردم با رفتن به جنگل، قدم زدن در آن، میتوانستند آن آرامش باستانی انسانی خود را بازیابند و از آن حس بیگانگی در میان سازههای بتنی بیروح دور شوند.
ریشهها
بازگشت به جنگل و طبیعت برای بازیابی آرامش یک مفهوم جدید نیست و تنها محدود به ژاپن نیز نمیشود. از ایرانیها و یونانیهای دنیای باستانی تا دوران امپراتوریهای قرون وسطی، همهی افراد در مواجه با مشکلات زندگی، سختیها، حس بیگانگی و گم شدگی روحی، به طبیعت پناه میبردند. اما مفهوم «شینرین یوکو» به شکل امروزی آن برای اولین بار در سال ۱۹۸۲ توسط وزیر کشاورژی، جنگلها و ماهیگیری ژاپن به نام توموهیده آکییاما (Tomohide Akiyama) معرفی شد. در این سالها پژوهشهای علمی متعددی نشاندهندهی اثرهای مثبت بازگشت به طبیعت و قدم زدن در جنگل بر انسانها بودند. این اثرها تنها روحی نیستند؛ تحقیقات نشان دادند که برخی از روغنها و ذرات که گیاهان تولید میکنند و در فضای جنگل وجود دارند، میتوانند اثرات مثبت فیزیکی بر بدن انسان داشته باشند.
یکی دیگر از دلایل معرفی و تبلیغ فرهنگ «شینرین یوکو» توسط دولت ژاپن آن بود که با بازگشت انسانها به طبیعت و جنگل، اهمیت آن بیش از پیش به چشم خواهد آمد و مردم تلاش بیشتری برای محافظت از جنگلها خواهند کرد.
پس از موفقیت این کارزار در کشور ژاپن، دیگر کشورها همچون امریکا و کره نیز از ژاپن پیروی کردند. از سال ۲۰۰۹، دولت کره جنگلهایی را به عنوان جنگلهای درمانی معرفی کرد که افراد میتوانند تنها برای آرامش روحی و تراپی به آنها پناه ببرند. تا کنون بیش از ۳۰ جنگل مشابه در کره ثبت و معرفی شدهاند.
چگونگی انجام شینرین یوکو
شینرین یوکو به معنی صرف زمان در جنگل، در میان درختها و چمنزارهاست. برای اینکار، معمولا با داشتن ذهنآگاهی (Mindfulness)، به صورت آرام در جنگل قدم خواهی زد و سعی خواهی کرد هیچ وسیلهی الکترونیکی همچون موبایل و… نیز با خود به همراه نداشته باشی. در انجام شینرین یوکو عجله معنایی ندارد و به آرامی سعی خواهی کرد از اتمسفر جنگل بهره ببری. به این منظور باید از تمامی حواس پنجگانهی خود برای ارتباط با جنگل استفاده کنی. به عنوان مثال به صدای پرندهها و حشرات گوش خواهی داد، زمین، گیاهان و درختان را لمس خواهی کرد، گلها را بو خواهی کرد، اطراف خود را با دقت تماشا و طعم هوای مرطوب جنگل را روی زبان خود حس خواهی کرد.
اثرات مثبت شینرین یوکو
تحقیقات متعدد نشان دادند که شینرین یوکو میتواند باعث تقویت قدرت ایمنی بدن شود. جنگل میتواند به صورت مخصوص سطح سلول کشنده طبیعی (Natural killer cell) را افزایش و از این طریق به بدن در مقاومت برابر عفونتها کمک کند.
همچنین قدم زدن در جنگل میتواند میزان استرس را کاهش دهد و حس افسردگی را کنترل کند. این اثرات تنها کوتاه مدت نیستند، یک پژوهش در سال ۲۰۲۱ که در کرهی جنوبی انجام شد نشان داد افرادی که به صورت هفتگی برای ۸ هفته شینرین یوکو انجام دادند اثرات مثبت دائمی در کاهش استرس و بهبود کیفیت خواب تجربه کردند.
از دیگر اثرات مثبت شینرین یوکو نیز میتوان به کاهش ضربان قلب، فشار خون، و هورمون استرس کورتیزول اشاره کرد.
اگر حس میکنی که زیر بار استرس روزانه درحال شکستن هستی، شاید چندین ساعت قدم زدن در جنگل، بدون چک کردن دائمی گوشی تلفن همراه میتواند بهترین رویکرد باشد.