هنر عذرخواهی در زبان ژاپنی

عذرخواهی در ژاپن صرفاً یک کلمه نیست؛ بلکه یک آیین اجتماعی و ابزاری ظریف برای حفظ هارمونی گروهی به نام «وا» (در زبان ژاپنی 和، مفهومی در فرهنگ ژاپن که بر اهمیت بیشتر هماهنگی گروهی بر علایق شخصی تاکید دارد) است. بسته به اینکه با چه کسی صحبت می‌کنید، چقدر اشتباه شما جدی بوده، و وضعیت شما نسبت به فرد مقابل چیست، کلمه‌ی عذرخواهی شما کاملاً تغییر می‌کند.

 

۱- گومن (در زبان ژاپنی ごめん) - خودمانی‌ترین حالت

میزان رسمیت این جمله بسیار پایین است و صرفا در بین دوستان یا اعضای خانواده می‌توان از آن استفاده کرد. گومن (ごめん) کوتاه شده‌ی گومن ناسای (در زبان ژاپنی ごめんなさい) است. اگرچه این حالت رایج‌ترین نوع عذرخواهی در زبان ژاپنی است اما نباید از آن در محیط‌های کاری یا در مقابل افراد مسن‌تر استفاده کرد.

 

۲- گومن ناسای (در زبان ژاپنی ごめんなさい) - عذرخواهی دوستانه و عمومی

رایج‌ترین و استانداردترین حالت عذرخواهی در زبان ژاپنی گومن ناسای (ごめんなさい) است. این شکل مودبانه‌تر از حالت گومن بوده و برای اشتباهات کوچک و متوسط می‌توان از آن استفاده کرد. در نظر داشته باشید که این عبارت برای موقعیت‌هایی مناسب است که شما با فرد مقابل رابطه‌ای نسبتاً نزدیک دارید، یا اشتباه شما آنقدر جدی نیست که نیاز به رسمیت بالایی داشته باشد. مثلا وقتی به صورت اتفاقی به شانه‌ی یک نفر برخورد می‌کنید می‌توانید از گومن ناسای (ごめんなさい) استفاده کنید. 

 

۳- سومیماسن (در زبان ژاپنی すみません) - عذرخواهی چندمنظوره

واژه‌ی سومیماسن (すみません) یک کلمه‌ی سحرآمیز است. تقریباً در ۹۰ درصد مواقع می‌توانید از آن استفاده کنید. این کلمه هم برای «ببخشید» (عذرخواهی) و هم برای «ببخشید» (جلب توجه) کاربرد دارد. این کلمه حس «مزاحمت ایجاد کردم» را القا می‌کند، پس اگر می‌خواهید از کسی درخواست کمک کنید، یا در رستوران پیشخدمت را صدا بزنید، بهترین انتخاب است. میزان رسمیت سومیماسن (すみません) متوسط است.

 

۴- موشیواکه‌ آریماسن (در زبان ژاپنی 申し訳ありません) - عذرخواهی بسیار رسمی

جمله‌ی موشیواکه آریماسن (تلفظ آن به صورت Moushiwake arimasen) بالاترین حد رسمیت را دارد و برای شرایط کاری و تجاری استفاده می‌شود. این عبارت در دنیای تجارت و در موقعیت‌هایی استفاده می‌شود که اشتباه شما واقعاً جدی است و بر دیگران تأثیر گذاشته است. این عبارت به معنای «هیچ بهانه‌ای ندارم» یا «هیچ راهی برای توجیه کارم ندارم» است و سطح بالایی از پشیمانی و فروتنی را نشان می‌دهد. به عنوان مثال هنگام لغو یک جلسه‌ی کاری مهم می‌توانید از آن استفاده کنید.

 

۵- موشیواکه‌ گوزای‌ماسن (در زبان ژاپنی 申し訳ございません) – بالاترین سطح احترام و پشیمانی

جمله‌ی موشیواکه‌ گوزای‌ماسن (تلفظ آن به صورت Moushiwake gozaimasen) بالاترین شکل عذرخواهی و احترام است. برای مخاطب قرار دادن مشتریان بسیار مهم، مدیران ارشد، یا در زمان رخ دادن یک اشتباه بزرگ و عمومی (مانند عذرخواهی شرکت‌ها) کاربرد دارد. استفاده از این جمله اغلب با تعظیم عمیق دوگزا (در ژاپنی 土下座، تلفظ Dogeza) یا سائیکئیرئی (در ژاپنی 最敬礼، تلفظ Saikeirei) همراه است.

 

همراهی عذرخواهی با تعظیم (در زبان ژاپنی お辞儀)

در ژاپن، واژه‌ی عذرخواهی اغلب با یک تعظیم (در زبان ژاپنی お辞儀، تلفظ Ojigi) همراه است. عمق تعظیم شما مستقیماً با سطح رسمیت عذرخواهی مرتبط است. تعظیم کم ۱۵ درجه برای عذرخواهی ساده مثل سومیماسن (در زبان ژاپنی すみません) کافی است. در مقابل برای عذرخواهی جدی مثل موشیواکه‌ گوزای‌ماسن (در زبان ژاپنی 申し訳ございません) تعظیم بالای ۴۵ درجه نیاز است.

 

با یادگیری این سطوح مختلف، نه تنها دایره لغات ژاپنی خود را گسترش می‌دهید، بلکه درک عمیق‌تری از فرهنگ ظریف و پر از احترام ژاپنی به دست خواهید آورد.